1.تعریف صادرات کالا

صادرات کالا به معنای خارج شدن کالا از کشور به مقصد دیگر کشورها است. صادرات در روش های گمرکی به دو نوع تقسیم میشود : صادرات موقت و صادرات قطعی.

1.1.صادرات موقت

صادرات موقت به این شکل است که صادر کننده محصول خود را با مشرف بودن به این علم که در آینده دوباره محصول صادراتی خود را بر می گرداند ، به سایر کشور ها منتقل میکند ، این عمل ممکن است به منظور حضور در نمایشگاه های بین المللی ، بازاریابی، تعمیر و نگهداری کالا و . . . انجام شود. 

1.2صادرات قطعی

صادرات قطعی روند گمرکی است که بر اساس آن صادر کننده ، محصول داخلی خود را برای فروش یا استفاده از کشور خارج می کند.

2.استراتژی صادراتی خود را تعیین و مستند نمایید. 

استراتژی تجارت یکی از اجزای اساسی  طرح تجاری (کسب و کار صادرات) (Business plan) شما است . این استراتژی میبایست ساده باشد و مطمعن شوید که همه افراد شرکت در رسیدن به نتایج صادرات سهیم باشند و از طرح اطلاع داشته باشد و برای همکاری با آن مشتاق باشند. 

هدف های مهم صادرات را مورد تمرکز قرار دهید; از جمله هدف های معمول می توان به گزینه های زیر اشاره کرد:

  • دفاع از موقعیت خود در بازار در مقابل صادر کنندگان موجود
  • کاهش اثرات تغییرات تقاضای فصلی
  • کاهش هزینه های ثابت
  • بهره مندی از بیشترین ظرفیت تولید
  • ارزیابی فناوری های جدید
  • افزایش قابلیت های مدیریتی
  • افزایش شهرت و برند بین المللی (برند سازی بین المللی)
  • چه تنظیمات یا خدمات خاصی برای اجرای استراتژی فروش شما در محیط کسب و کار بازار ضروری است؟

 2.1همچنین پاسخ به سوالات زیر در مراحل صادرات کالا از اهمیت بالایی برخوردار است:

  • کالای شما چه خواسته هایی را در بازار خارجی تامین میکند؟
  • آیا شرکت شما باید کالای بازار داخلی خود را برای فروش در سایر کشور ها تغییر دهد یا یک کالای جدید را برای بازار خارجی تولید کند؟ 
  • چه ویژگی های خاصی از قبیل طراحی ، رنگ ، اندازه ، بسته بندی ، نام تجاری ، برچسب ها و ضمانت نامه ها ، باید اصلاح شود؟

3 . ریسک های صادرات و مدیریت آن

صادرات به معنای استفاده هوشمندانه از یک فرصت نیاز بازار اما مستلزم  قبول خطرات و ریسک‌هایی نیز می باشد. اگرچه محیط های تجارت جهانی در طی سالها به طور چشمگیری تغییر کرده اما ریسک هایی که صادرکنندگان در هنگام فروش کالا و خدمات خود در سایر کشورها با آن مقابله می کنند ، همچنان ادامه داشته و همگام با تغییر بازار و نوع خرید و فروش ها تغییر یافته است. قدم اولیه در مدیریت ریسک های صادرات این است که شناخت کامل و لازم در این زمینه را داشته سپس برای وارد شدن به این زمینه تیم سازی هوشمندانه و با انتخاب شریک های مطمئن، هوشمند، رو راست و با پشتکار بالا در ساخت یک زنجیره تامین، لجستیک و فروش وارد زمینه صادرات شده و همزمان در همه عرصه ها یادگیری از متخصصین این حوزه و مشاوره تخصصی را کاری ضروری می دانیم تا پشت سر هم بتوانید قدم های موثر و مفیدی در کاهش این خطرات بردارید. این مشاوره ها شامل: مشاور امور بانکی و ارزی، مشاور حقوق بین الملل و وکلا، مشاور امور بیمه گذاری و حمل و نقل بین المللی و کارگزاران امور گمرکی و ترخیص کاران.

انواع این ریسک ها عبارتند از:

  • ریسک سیاسی (Political risk)
  • ریسک قانونی (Legal risk)
  • ریسک قرنطینه (Quarantine complianc risk)
  • ریسک نرخ ارز  (Exchange rate risk)
  • ریسک عدم پرداخت  (Non_payment risk)
  • ریسک حمل و نقل (Logistic risk)

4.جمع آوری اطلاعات کامل از چرخه تولید محصول خود

تطبیق کالای شما با نیاز به بازارهای خارجی و بر اساس سلایق مختلف مشتریان، اصل اساسی در تولید کالا و یا خدمات شما می باشد و در این بین، قوانین کشورهای دیگر ممکن است بر پایه شرایط کشور و یا اولویت های مشتری در هر بازار که شما قصد ورود به آن را دارید، فرق داشته باشد. صادرات موفق شایسته دانش محصول و آگاهی از ویژگی های منحصر به فرد هر گونه بازار هدف است. تحقیقات بازار و ارتباط با مشتریان خارجی و شریک های تجاری باید شرکت شما ایده‌ ای، درباره کالاهایی که میتوانید به فروش برسانید، در محلی که بتوانید محصولات را به فروش برسانید، ارائه دهند. در خیلی از این موارد ممکن است شرکت شما کالای خود را تغییر دهد. اینکه شما تا چه حدی بتوانید کالای خود را با شرایط بازار هدف مطابقت دهید، یک مسئله مهم برای مدیریت است. در این موارد شاید توجه به موارد زیر دارای اهمیت زیادی باشد:

  • آیا محصول صادراتی شما نیازمند لوازم جانبی برای فرستادن به همراه محصول در کشور مقصد است؟
  • آیا نیاز دارید با توجه به نیازهای بازار هدف یک کالای سفارشی و اختصاصی تولید و صادر نمایید؟
  • آیا کالایی که به صورت انحصاری و تکی تولید می نمایید و دارای ویژگی های متمایز اندکی یا ویژگی متمایز خاصی است، می توانید در بقیه بازارهای مشابه نیز به فروش برسانید؟

5. محصول خود را برای صادرات آماده کنید: سازگاری محصول

کالاها به دلایل مختلفی ممکن است به اصلاح احتیاج داشته باشند تا با شرایط بازار نیز مطابقت پیدا کنند.

  • شرایط جغرافیایی و آب و هوایی
  • ترجیحات خریدار
  • استانداردهای زندگی
  • مقررات دولتی و یا رویه های مذهبی

تغییرات همچنین ممکن است حمل و نقل و لجستیک را ساده تر نمایند و یا تفاوت های احتمالی در استانداردهای مهندسی و طراحی را ایجاد نماید. ادراک حسی حاصل از یک کالا، مانند طعم و یا اثر دیداری، ممکن است یک عامل مهم، موثر و ضروری باشد. برای مثال، مصرف‌ کنندگان ژاپنی انواع مختلفی از سورتینگ و بسته بندی را ترجیح می دهند، که این کار بسیاری از شرکت‌ های ایرانی را بر آن داشته تا کارتن ها و بسته های مورد نیاز برای آن کشور را دوباره طراحی کنند.

تصمیم به انطباق محصول متکی بر میزان تعهد به بازار خارجی مد نظر، تعیین پتانسیل بازار، هزینه های مرتبط به تطبیق کالا و ارزیابی درآمدهای افزایش یافته مورد انتظار است. یک شرکت با هدف های کوتاه مدت، قطعا دیدگاه متفاوتی نسبت به یک شرکت یا هدف های بلند مدت دارد قوانین می‌ توانند به شکل تعرفه ای یا مانع های غیر تعرفه ای مانند قوانین صنعتی یا مشخصات کالا را به خود بگیرند.

6.دولت‌ها این مقررات را به مقاصد ذیل وضع می کنند

  •  محافظت از صنایع داخلی در برابر رقابت خارجی
  • محافظت از سلامت و ایمنی شهروندان خود
  • اجبار وارد کنندگان به مطابقت با کنترل های محیطی
  • حصول اطمینان از اینکه وارد کنندگان نیاز های محلی برای سیستم‌ های الکتریکی یا اندازه گیری را برآورده می کنند
  • محدودیت جریان کالاهای وارداتی با اجناس از کشورهای خاص
  • محافظت از شهروندان خود در برابر تأثیرات فرهنگی آنها مناسب می‌دانند

1.بازار صادراتی خود را به خوبی بشناسید

بازاریابی یعنی شناخت بازارهای خارجی و راههای نفوذ به آن که دستیابی به این شناخت از طریق گفت‌ و گو با مشتریان ، به کارگیری اطلاعات و آمارهای رسمی ، حضور در نمایشگاه های بین المللی ، گفتگو با رایزنان بازرگانی در سفارتخانه ها و اتاق های بازرگانی و همچنین آمارگیری از موسسات بین المللی و مراکزی که در این مورد خدمات عرضه میکنند ، محتمل است. همچنین شناسایی کالاهای حریف و کیفیت و قیمت آنها در بازار مورد نظر و انجام دادن تبلیغات  برای معرفی کامل محصول نقش بسیار مهمی در موفقیت یک صادر کننده را دارند.پژوهشهای بازار به کسب اطلاعات در زمینه مواردی مانند الزامات و استانداردهای مورد توجه در محصول های وارداتی کشور مقصد، مقررات و قوانین واردات کشور مبدا و واردات کشور مقصد، روشهای پخش و حمل کالا، اندازه و رشد بازار،  رقابت، تعداد افراد و میزان تولید محلی و… اشاره دارد تا بتوانید فرصت های بازار و هزینه دستیابی به آنها را بازبینی کنید.

۲. تحقیقات بازار چیست؟

اولین قدم جمع آوری اطلاعات اولیه در مورد بازار می باشد که از جمله آنها می توان به قوانین واردات و نرخ ارز اشاره کرد. این اطلاعات را می توانید به صورت رایگان از سایت های معتبر  دریافت کنیم. قدم بعدی ایجاد محدوده محصول یا خدمات است و در اینجا فرآیند بسیار دقیق تر می باشد. امکان دارد که به این فکر باشید که کالا یا خدمات شما متفاوت است و در این صورت است که تحقیق بسیار با ارزش خواهد بود. این گونه است که شما می توانید یک کالا یا خدمات خود را به مشتریان خارجی معرفی کرده و واکنش آنها را بسنجید. در این قسمت از فرآیند تحقیقات بازار، شما باید به عملکرد رقیبان خود دقت کنید. شما می توانید با فرستادن داده ها یا نمونه های کالا به مشتریان خارجی واکنش آنها را ارزیابی کنید اما اگر محصول شایسته ای به آنها ارائه ندهید واکنش آنها منفی خواهد بود.

3.بازاریابی و شناسایی مشتریان از طریق حضور در هیئت های تجاری

هیئت های تجاری و بازاریابی

یکی از اهرم های مناسب پیشرفت صادرات و بسط روابط اقتصادی با کشورهای هدف اعزام هیات های تجاری اقتصادی و بازاریابی به کشورهای ذکر شده بوده است. بدون شک با به اعزام هیئت تجاری به بیرون از کشور نسبت به سفرهای تجاری انفرادی میتوان به مذاکرات عمق بیشتری داد و سرپرستان و مسئولین اینگونه هیئت ها در صورت تجربه کافی و انتخاب و اجرای برنامه های خوب و سازنده می توانند حتی در نخستین سفر و دیدار و مذاکره با طرف های تجاری و ایرانی دست به ابتکارات جذابی بزنند که به عقد قرار داد های قطعی و حقیقی ختم گردد. به جرأت می توان گفت که حاصل حرکت های تک نفره و شخصی و سفر به کشورهای خارجی حتی اگر به طور کاملاً تخصصی و علمی جلو رود و اجرا گردد، علاوه بر داشتن هزینه های سنگین امکان گفت و گو و حضور در جلسات با بزرگان و مقامات ارشد کشور هدف را نخواهد داشت، در حالی که در حرکت های دسته جمعی و در قالب یک هیئت نه فقط تمام مزایایی که در حرکت یک نفره موجود است بلکه دستاوردهای بالاتر تجاری دستگیر شرکت کنندگان می گردد و این در صورتی است که فرستادن یک هیئت کاملاً آماده و برنامه ریزی شده صورت گیرد.

به مستندات بند الف ماده هشت دستورالعمل حمایت از صادرات غیرنفتی کشور و به منظور بیشتر کردن سهم بازار اجناس و خدمات صادراتی، حضور و ماندگاری در بازارهای هدف و رسیدن به هدف های صادراتی کشور، پرداخت بخشی از هزینه‌های پذیرش هیئت های تجاری،  بازاریابی و سرمایه گذاری در صورت تامین منابع مالی لازم در چارچوب آیین نامه مشخص قابل پرداخت می‌ باشد.

علاوه بر سازمان توسعه تجارت ایران سازمان های ذیل نیز مجری پذیرش هیئت های تجاری و بازاریابی می باشند:

  • اتحادیه ها، انجمن ها تشکیلات های صادراتی و صندوق‌ های غیردولتی توسعه صادرات
  • اتاق مرکزی تعاون جمهوری اسلامی ایران
  • اتاق های بازرگانی و صنایع و منابع
  • شرکت های خدمات مسافرتی بین المللی مجاز که صلاحیت های فنی و اجرایی آنها به تایید مراجع ذیربط و سازمان توسعه تجارت ایران رسیده باشد.
  • سازمان های بازرگانی استان های کشور
  • نمایندگی ها و رایزنان بازرگانی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور
  • مجریان نمایشگاه های بین المللی تخصصی داخلی دارای مجوز

4.استفاده از فضای مجازی برای پیدا کردن خریداران خارجی در مراحل صادرات

دایرکتوری های خریداران، فروشندگان و تولید کنندگان

شما میتوانید در ثبت نام در برخی سایت ها که به معرفی مشتریان و فروشندگان در سراسر جهان میپردازند،  با تعداد زیادی از مشتریان و فروشندگان دنیا از طریق شبکه نت ارتباط بر قرار کنید. به کارگیری تجارت الکترونیکی برای معرفی محصول و خدمات و توسعه بازار های صادراتی در حال حاضر دارای اهمیت بالایی است.  راه اندازی وب سایت،  شبکه های اجتماعی و ثبت اطلاعات یکی از مهم ترین استراتژی ها در مراحل صادرات محصول است. امروزه خیلی کمتر پیش می آید که کسی از جست و جوی اینترنتی برای یافتن فروشندگان مناسب،  ارزیابی امکانات آنها و مذاکره با آنها استفاده نکند. قرار دادن اطلاعات در سایت های مرجع بسیار با اهمیت است.  این سایت ها یکی از محل های اصلی جست و جو برای یافتن فروشندگان و خریداران بوده و به راحتی در دسترس همه هستند.

شما در وب سایت های مرجع B2B می توانید به خوبی خود را معرفی کنید و اطلاعاتی همچون موارد زیر را در این سایتها ثبت کنید:

۱. اطلاعات و مشخصات محصول و خدمات

۲. ویژگی های تخصصی و رقابت  شرکت و کالا و خدمات صادراتی

۳. تصاویر از کالای صادراتی و نمونه کارها

۴. اطلاعات مرتبط با چگونگی ارسال و بسته بندی و حداقل و حداکثر میزان سفارش

۵. اطلاعات تماس همچون آدرس وب سایت و تلفن تماس و ایمیل و…شما می توانید با استفاده از جستجو در اینترنت لیست سایتهای معتبر در این حوزه را با کلمات کلیدی همچون Exporter directory_ B2Bdirectori_ B2B web site  و…..  به این وب سایت ها دسترسی پیدا کنید.

حین استفاده از وب سایت ها توجه کنید که آنها معتبر باشند و بازدیدکننده قابل اعتمادی داشته باشند. برای بررسی تعداد بازدیدکنندگان میتوانید رتبه سایت خود را در سایت Alexa.com بررسی کنید.

برای بازدید رتبه نام دامنه را در سایت الکسا ثبت کرده و جزئیات آن را بازدید نمایید. سایت هایی که رتبه بین المللی آنها کمتر از صد هزار است برای شروع کار مناسب هستند. هر چقدر رتبه وب سایت به عدد ۱ نزدیک تر باشد آن سایت بازدید کننده بیشتری دارد. همچنین در اینترنت به عنوان خریدار، صادر کننده محصول مورد نظر خود را جستجو نمایید نمایید. برای مثال اگر شما صادر کننده زعفران هستید به اینترنت مراجعه کنید و عبارت (saffron exporter) را جستجو کنید ، اکنون در نتایج جستجو اطلاعات مورد نظر را مشاهده نمایید.  اگر با سایت مرجع آشنایی قبلی داشتید آن سایت نیز چون در جستجو ریشه مناسبی دارد می تواند محل مناسبی برای ثبت اطلاعات و محتوای شما به حساب آید.  همچنین در موتور جستجوی گوگل جستجو نمایید که آیا برای گروه کالا و خدمات شما مرجع تخصصی و یا پایگاه اطلاعات جهانی تخصصی وجود دارد. اگر چنین سایتی  و با چنین رتبه و بازدید کننده خوبی وجود داشت این محل خوبی برای ثبت اطلاعات شما است.

در بخش زیر لیستی از وبسایت های B2B مورد بحث واقع شده است. شما میتوانید با ثبت اطلاعات خود در این وب سایت ها به راحتی اجناس و خدمات صادراتی خود را بازاریابی نمایید و به راحتی در دسترس مخاطبین تخصصی خود قرار داشته باشید. باید گفته شود که معرفی این سایت ها به معنی تضمین آنها از سوی وب سایت یا هر نهاد دیگری نیست و دقت در نحوه عقد قرارداد ها و مبادلات شرکت در معاملات بر عهده خودتان می باشد. ‏

5.راه اندازی وب سایت برای یافتن خریداران در مراحل صادرات

هدف ها و ایده های نیک و منظمی که به درستی برنامه ریزی شده اند دقیقاً همان هدف هایی می باشند که مد نظرمان است و اجرا می‌ شود. راه اندازی وب سایت در اینترنت دقیقاً مانند ایجاد کسب و کار در دنیای واقعی است.

همانطور که کسب و کارهای بدون برنامه ریزی و اهداف مشخص در دنیای واقعی به مرتبه خاص و بالایی نمیرسند، سایت هایی هم که بدون هدف راه اندازی می شوند به جایگاه و مرتبه خاصی دست پیدا نمیکنند و به سود دهی نمیرسند، هدف شما از راه اندازی سایت دقیقا چیست؟ برای راه اندازی سایت ایده ایی در نظر دارید؟ سایت شما تا چه حدی قرار است پیشرفت کند؟ برای سایت خود چه محتوا هایی در نظر دارید و چگونه این محتواها را به خریداران و شرکای خود نشان می دهید؟ آیا از استراتژی های بی نقص برای به روز کردن مستمر وب سایت خود استفاده می کنید؟

اینها نمونه سوالاتی است که حتماً باید قبل از راه اندازی سایت به آنها توجه زیادی داشته باشید.

استفاده از سایتهای مرجع و منابع اطلاعاتی

قابل توجه است که سایت سازمان توسعه تجارت ایران در بخش منابع اطلاعات تجاری  و همچنین دفاتر بازرگانی کشور هایی مثل اروپا و آمریکا، کشور های آفریقایی و عربی و دفتر آسیا و اقیانوسیه منابع مناسبی از اطلاعات در اختیار مخاطبین در حوزه های مختلف گذاشته است. شما میتوانید برای بازدید و در اختیار داشتن لیست مناقصات بین المللی به وب سایت سازمان توسعه تجارت ایران مراجعه کنید که لیست این مناقصات از سایت های زیر خریداری شده است.

  • http://www.middleeasttenders.com
  • http://www.tendersinfo.com

قسمت مشاوره سایت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، تهران و اتاق های بازرگانی سایر استان ها و همچنین اتاق های مشترک ایران با دیگر کشورهای خارجی دارای مطالب و مقالات مفید و خوبی در راستای صادرات می باشد. و شما می توانید با استفاده از آدرس سایت های اینترنتی زیر به این قسمت دسترسی کامل داشته باشید.

  • وب سایت اتاق های بازرگانی استان ها
  • وب سایت اتاق بازرگانی مشترک ایران با سایر کشورهای خارجی

می توان گفت که یکی از بهترین منابع بازاریابی جهت برقراری ارتباط با شرکای خارجی حضور در نمایشگاه های بین المللی است.  برای خبردار شدن از تقویم نمایشگاه های بین المللی می توانید به وب سایت های زیر مراجعه کنید و به لیست نمایشگاه های دلخواهتان به راحتی دستیابی داشته باشید.

6.چگونگی قیمت‌ گذاری برای کالای صادراتی خود را تعیین نمایید.

نحوه قیمت گذاری صادرات کالا کاملاً با قیمت گذاری داخلی متفاوت است: وضعیت بازار خارجی، هزینه های متفاوت مراحل صادرات، استراتژی های مختلف قیمت گذاری و ارز های مختلف، تاثیر زیادی روی هزینه هایی که برای خدمات یا کالایی که از مشتریان دریافت می کنید دارند.

قیمت گذاری برای هر بازار و نیاز شناخت هزینه های متغیر، تقاضا و میزان رقابت در بازار هدف است. باید بدانیم بسیاری از افرادی که در کشور های مختلف با آنها دیدار میکنید، قصدشان این است که از قیمت شما مطلع شوند، بنابراین قبل از رفتن به بازار خارجی مهم هست که قیمتهای خود را تعیین نمایید.

هزینه های مراحل صادرات کالا به دو گروه تقسیم می‌ شوند.

1.هزینه های ثابت

۲.هزینه های متغیر

هزینه های ثابت شامل:

  • تحقیقات در بازارهای بین المللی
  • سفر به بازارهای خارجی
  • ارتباط بین المللی
  • بررسی تحقیقات (از جمله ترجمه تحقیقات)
  • تغییر در محصول یا خدمات
  • بسته بندی و برچسب زنی محصولات
  • بیمه مسئولیت محصول یا سایر بیمه ها
  • سازگاری با استاندارد های خارجی
  • بررسی اعتبار
  • هزینه های تامین اعتبار
  • هزینه های ترویجی

هزینه های متغیر شامل:

  • ارسال محصول به مقصد
  • هزینه‌ ارسال هوایی یا دریایی و بیمه نامه
  • مالیات و واردات
  • هزینه واسطه و تسویه حساب با مشتریان
  • انتقال زمینی از بندر به انبار یا محل مشتری
  • هزینه های انبار
  • هزینه استفاده از انبارهای کرایه ای
  • کمیسیون نماینده یا وارد کننده

همانطور که می‌بینید یکی از بزرگترین و مشکل ترین چالش های صادرکنندگان قیمت گذاری است حتی اگر تجربه بالایی داشته باشند. شما می توانید با بررسی و پاسخ دادن به ۱۰ سوال زیر بهترین قیمت گذاری را برای کالای خود تعیین نمایید.

۱. شما برای کسب بازار چه استراتژی هایی در سر دارید؟ در چه مرحله ای از این استراتژی ها قرار دارید؟

ممکن است که شما با قیمت حداقلی و کمی وارد شوید و بعد از کسب بازار کم کم قیمت خود را بالاتر ببرید و استراتژی های قیمت گذاری گوناگون دیگری که در اصول بازاریابی به کار می رود، باید مورد توجه قرار بگیرد.

۲. پایین ترین قیمتی که شرکت شما بتواند محصول خود را در بازارهای خارجی به فروش برساند به چه میزان است؟ حداقل قیمت ارائه شده در بازارهای بین المللی برای فروش کالا چیست؟

۳. چه نوع جایگاه سازی بازاریابی(marketing positioning) عنوان مدارک مشتریان(customer perception)

نیز شناخته می شود، آیا شرکت شما می‌ خواهد با بکار بردن ساختار  استراتژی قیمت گذاری را به مخاطب منتقل نماید؟

۴. آیا قیمت منعکس کننده با کیفیت کالای شما مطابقت دارد؟ به معنای دیگر وقتی کالای شما کیفیت مناسبی داشته باشد شما قصد دارید قیمت کالای خود را بالاتر تعیین کنید تا نشان دهنده کیفیت بالای کالای صادراتی شما باشد؟

۵. آیا قیمت شما به صورت رقابتی است؟ آیا کالای شما در مقایسه با رویه های تجاری قیمت مناسبی دارد؟ این اصلاً مهم نیست که قیمت شما از رقبای تجاری بالاتر باشد مهم این است که خریدار و مصرف کننده قیمت شما را منصفانه و همتراز با کیفیت و برند شما ببیند.

۶. تحقیقات یا ویژگی های اضافی شرکت شما به مشتریان و خریداران خارجی چیست؟

۷. آیا مناطق جغرافیایی یا بخش بندی های بازار بر روی قیمت محصول شما تاثیر دارد؟

۸. اگر هزینه های شرکت شما افزایش یا کاهش یابد چه گزینه در سر دارید؟ بالا ترین حد تحمل شما چقدر است؟ اگر هزینه های شما افزایش یابد در چه حدی قادر به کاهش قیمت کالای خود هستید؟ در بازارهای خارجی تقاضای مشتریان دارای نوسان است یا به طور عادی و متعادل است؟

۹. قیمت کالاهای شما از نظر نهادهای حاکمیتی در کشور مقصد صادراتی منصفانه است یا خیر؟

۱٠. در کشور مقصد قوانین ضد دامپینگ برای صادرات شما مشکل ایجاد می کند؟

7. استراتژی حمایت و خدمات خود از کالای فروش رفته را تعیین کنیم

آیا کالای شما دارای خدمات پس از فروش، گارانتی و…. است؟ اگر پاسخ شما مثبت است چه برنامه ریزی هایی برای ارائه این خدمات کرده‌اید؟ آیا شما قصد دارید خودتان در کشورهای مقصد پخش خدمات پس از فروش را در دست بگیرید یا اینکه با به کارگیری عوامل توزیع این کار را انجام می دهید؟

تصمیم‌ گیری در این مورد بسیار ضروری است.  اگر شما قصد دارید دفتر خدمات پس از فروش و ارائه گارانتی را در کشور مقصد، خودتان در دست بگیرید می‌ تواند برای شما هزینه‌ های بالا  و دشواری بسیار زیادی را به همراه داشته باشد ، ولی در مواردی که حجم صادرات شما در کشور مقصد بالا باشد و عامل توزیع کنندگی و ارائه دهنده خدمات پس از فروش مناسبی در کشور مقصد وجود نداشته باشد و یا اینکه فضای رقابتی حکم می کند که در آن کشور سرمایه گذاری کنید شاید استفاده از این روش، صحیح باشد.

در هر دو صورت شما می توانید به دنبال یک شریک مناسب و قابل اعتماد در کشور مقصد باشید تا بتواند در زمینه فروش کالا و ارائه خدمات پس از فروش و ارائه گارانتی، به شما کمک بسیار زیادی کند. در این موضوع برای اینکه شما در آینده به مشکل بر نخورید باید به دقت قرارداد خود را تنظیم نمایید. استفاده از عوامل توزیع می تواند کمک بسیار زیادی به شما بکند ولی با بی دقتی و ریسک و عملکرد نادرست می تواند به شما و برند شما ضرر های بسیار زیادی وارد کند. پس باید در این خصوص دقت بسیار بالایی به خرج داد.

1.قوانین و مقررات صادرات کالا در کشور خود و واردات در کشور مقصد را مطالعه نمایید

در خصوص کالای صادراتی باید اطلاعات کامل از قوانین و مقررات داشته باشید و این امر بسیار مهم است.

این قوانین به دو گروه تقسیم می شوند:

  • قوانین و مقررات کشور مبدا(صادر کننده)
  • قوانین و مقررات کشور مقصد ( وارد کننده)

آگاه بودن نسبت به آخرین شرایط در حوزه صادرات شامل چند مورد همچون، ممنوعیت صادرات یا واردات کالا، الزام به اخذ و ارائه مجوز ها جهت صادرات و واردات، راههای گرفتن مجوزهای لازم برای صادرات، ملزم به کسب استانداردها و مجوزهای تخصصی مثل مجوزهای بهداشتی، حامی و گیاهی، تعرفه صادرات و واردات و مالیات کالا، محدودیت صادرات و واردات با برخی کشورها و شرکت ها به علت تحریم ها و یا لیست سیاه و ضوابط خرید و فروش کالا در کشور مقصد و…. است. آگاهی در زمینه این موارد بسیار مهم است و نداشتن آگاهی از آن‌ ها در قدم های صادرات باعث به وجود آمدن مشکل و خسارت‌ های غیرقابل جبران می باشد. و برای جلوگیری از این مشکل ها باید از مشاوران تخصصی در این زمینه استفاده کنید.

احتمال دارد که شما برای کسب اطلاعات بیشتر از قوانین و مقررات کشور مقصد از  مشتریان خود نیز مشورت بگیرید. بسیاری از صادرکنندگان، مسئولیت انجام تشریفات واردات در کشور مقصد را برعهده مشتریان خود قرار می دهند. صادرکنندگان با این کار و آگاهی از جزئیات فرایند واردات و یا انجام امور واردات در کشور مقصد را برای خود راحت تر می کنند. شما می‌ توانید برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه قوانین و مقررات واردات در کشور مقصد به سایتهای مرتبط به گمرکات کشور مقصد، سایت های اتاق‌ های بازرگانی و…. مراجعه نمایید. شما اگر در این زمینه از مشاوران تخصصی با مهارت بالا استفاده کنید می توانید این مطلب را با جزئیات دقیق تری پیش ببرید. در هنگام تعامل با خریداران لازم به ذکر است که آنها می‌ توانند اطلاعات دقیق تر در زمینه استاندارد ها و موارد بهداشتی و الزامات بسته بندی و…. را به شما بگویند. با توجه به اطلاعات دریافتی شما می توانید به راحتی در زمینه آماده سازی کالا و قیمت گذاری مناسب کالای صادراتی تصمیم گیری کنید.

2.بررسی نمایید آیا واردات کالای شما به کشور مقصد ممنوع است یا نه و چه محدودیت هایی دارد؟

در کشور ما واردات برخی از اقلام کالایی مانند( الکل، تجهیزات ماهواره و……) دارای ممنوعیت می باشد. و امکان دارد که کالای شما در کشورهای مقصد(بازار صادراتی) نیز مانند کشور ایران دارای محدودیت ها و ممنوعیت‌ هایی باشد. شما هم اول باید برای آگاهی از ممنوعیت های کالایی، کالای خود را بر اساس طبقه بندی استاندارد گمرک های دنیا، طبقه بندی سیستم هماهنگ یا(Harmonized system)HS تعداد کالا   (برای تعیین میزان تعرفه و عوارض کالای وارداتی شما تعداد به کالا مهم و کارآمد است) نیز دارای اهمیت بالایی برای کشور های وارد کننده است و این امکان وجود داشته باشد که آن کشورها محدودیت حجمی و تعدادی برای واردات در نظر گرفته باشند. آگاهی در زمینه محدودیت های قانونی برای کالای شما همانند مجوز و گواهی اجازه واردات، انواع گواهینامه های دیگر مورد نیاز، نرخ تعرفه ها و عوارض قانونی در کل فرایند و قوانین ضد دامپینگ نیز دارای اهمیت بالایی است.

برای اطلاع از آخرین قوانین و مقررات کشور مقصد شما می توانید از روش های زیر استفاده نمایید:

       1. بررسی سایت گمرک های کشور مقصد و مشاهده اطلاعات کالا بر اساس طبقه بندی hs_code

  1. بررسی سایت جهانی http://www.tariffdata.wto.org
  1. درخواست مشاوره و راهنمایی از خریداران با تجربه در زمینه آخرین قوانین و مقررات واردات
  1. گرفتن راهنمایی از مشاوران و ترخیص کاران در کشور وارد کننده که آگاهی کامل نسبت به قوانین و مقررات دارند
  1. مشورت کردن و درخواست راهنمایی از اتاق های بازرگانی مشترک ایران با سایر کشورهای خارجی و یا اتاق های بازرگانی در کشورهای مقصد
  1. مشورت کردن و درخواست راهنمایی از رایزنان بازرگانی مستقر در کشورهای مقصد
  1. جستجو و بررسی سایت های مرتبط در اینترنت

 3.آیا برای کالای شما استانداردها و مقررات کیفیت تعیین شده است؟ و آیا فقط نامه تجارت ترجیحی میان دو کشور وجود دارد؟

با توجه به کشوری که شما کالای خود را به آن صادر می کنید و همچنین کشور مبدا (صادر کننده)، امکان این هست که تعرفه واردات کالای شما کم شود یا کاملاً صفر شود(تعرفه ترجیحی). با به صفر رساندن تعرفه های واردات برای کالای شما هزینه صادرات کاسته شده و کالای شما به راحتی می‌ تواند با دیگر کالاها به رقابت بپردازد. کشورها توافق نامه های تعرفه های ترجیحی را امضا می‌ کنند تا با یکدیگر راحت تر ارتباط برقرار کنند در این توافق نامه ها برخی از کالاها مشمول شرایط ساده تر و حذف و تعرفه ها خواهند شد.

برخی از استانداردها و منابع اطلاعاتی برای بررسی آنها در ادامه آورده شده است:

۱. استانداردها و گواهینامه های خارجی کشورهای عضو wto

کشورهایی که عضو سازمان تجارت جهانی world trade organization ‏(wto) هستند تحت موافقتنامه موانع فنی تجارت (TBT) باید گزارش تمام مقررات فنی پیشنهادی را گزارش دهند تا بر تجارت با سایر کشورهای عضو تاثیر بگذارند.

2.الزامات و گواهینامه‌ های خاص کشاورزی

صادرات کشاورزی باید دارای تعدادی از اسناد و مدارک منحصر به فرد از کشورهای صادر کننده و کشورهای وارد کننده باشد. قوانین و مقررات مرتبط با کالاهای بهداشتی و نباتی در ایران را می‌ توانید بررسی و مطالعه کنید.

۳. راهنمای علامت گذاری اروپایی  CE

 علامت گذاری و صدور گواهینامه CE در مورد کالاهای تولیدی در اتحادیه اروپا بسیار مهم و مورد نیاز است. برای اینکه متوجه شوید که محصول شما به علامت گذاری CE نیاز دارد یا خیر و اینکه چگونه بتوانید آن را  کسب کنید باید از مشاوران خبره راهنمایی بگیرید.

4. گواهینامه اجباری چین(CCC market)

 در چین بسیار مهم است که اکثر کالاهای تولیدی گواهینامه سی سی سی را  داشته باشند.

5.استانداردهای ایزو international organization for standardization

سازمان بین المللی استاندارد سازی، که در تمام جهان به عنوان ایزو شناخته می شود، خاصی یک سازمان بین المللی استاندارد است که تشکیل شده از نمایندگان سازمانهای استاندارد سازی ملی در پیش پرداخت همه کشورهای جهان است.

۶. قوانین بسته بندی و بازیافت

 تقریباً تمامی کشورهای جهان قوانین بسته بندی و بازیافتی دارند که تاثیر زیادی بر صادرکنندگان ایران می گذارد. بسته بندی های صادرکنندگان ایرانی حتماً باید با مقررات داخلی وارد کنندگان مطابقت داشته باشند.

7.میزان تعرفه و مالیات در کشور هدف را بررسی نمایید

برای جستجوی تعرفه های واردات، بر اساس کد سیستم هماهنگ توصیف و کد گذاری کالا (HS) باید به وب سایت سازمان تجارت جهانی مراجعه کنید. اگر که طبقه کالا یا همان hs code را ندارید باید از مشاوران ترخیص گمرکی و مشاوران صادرات و واردات راهنمایی بگیرید. مسئول حمل و نقل شما می‌ تواند برای یافتن عوارض و مالیات های قابل اجرا در بازارهای خارجی به شما کمک زیادی بکند. شما می توانید برای خبردار شدن از آمار صادرات و واردات، برای یک محصول خاص با استفاده از (HS) در گمرک ایران بررسی و مطالعه کنید. موافقتنامه های تجارت آزاد شده توسط ایران امضا شده، ارائه دهنده تعرفه‌ های ترجیحی برای صادر کنندگان ایرانی در بازارهای مشخص است. 

وزارت صنعت و معدن و تجارت، انتشار دهنده متن کامل و اسناد مرتبط با موافقتنامه های تجارت آزاد ایران است. میتوانید برای مشاهده لیست این موافقت نامه ها و بخش موافقتنامه های تجاری مراجعه نمایید. در نظر داشته باشید تعرفه بر اساس ارزش گمرکی کالا دریافت می گردد. ممکن است برای شما سوال پیش بیاید که ارزش گمرکی چگونه محاسبه می شود؟ در ایران ارزش گمرکی عبارت است از بهای کالا( بهای خرید کالا در مبدا، به اضافه هزینه بیمه و حمل و نقل و باربندی ) و همه هزینه‌ های مربوط به افتتاح اعتبار یا واریز بروات و همچنین حق استفاده از امتیاز نقشه، مدل و علامت بازرگانی و سایر حقوق مشابه مربوط به کالا وسایل انجین هایی که به آن کالا تا ورود به اولین دفتر گمرکی تعلق میگیرد که از روی سیاهه خرید ( فاکتور تجاری) با سایر اسناد تسلیمی صاحب کالا تعیین و بر اساس نرخ ارز و برابری های اعلام شده از طرف بانک مرکزی ایران در روز تسلیم اظهار نامه خواهد بود. قیمت اکثر گروه های کالایی در تعرفه مراحل صادرات در ایران صفر است.

۵. منابع اطلاعاتی و مشاهده تعرفه ها و مقررات واردات

درگاه

(http://ftaportal.dfat.gov.au)

مرکز دانلود تعرفه های wto

(http://tariffdata.wto.org)

تقسیم بندی تعرفه بر اساس چگونگی دریافت.

تعرفه ارزشی: هزینه گمرکی امکان دارد بر اساس درجه ارزشمندی کالا دریافت شود، در این صورت آن را تعرفه ارزشی می نامند. در این روش درصدی از حقوق و عوارض گمرکی کالا یا تعرفه آن تشکیل داده میشود که باید به گمرک پرداخت شود.

تعرفه ثابت: در بعضی از مواقع تعرفه گمرکی بر اساس مقدار یا وزن کالا محاسبه میشود.

تعرفه مرکب: در بعضی از موارد تعرفه گمرکی بر اساس ترکیبی از دو روش تعرفه ارزشی و تعرفه ثابت دریافت میشود.

۱.کالای خود را برای جا به جایی آماده کنید.

 همکاران استراتژیک خود در زنجیره صادرات را شناسایی نمایید مانند متصدیان حمل و نقل(فورواردرها)

حمل و نقل موثر و رقابتی کالای شما به بازارهای خارجی، برای صادرات کالا بسیار ضروری است. هرچند استفاده از یک شخص برای انجام حمل و نقل خوب بسیار موثر است اما لازم است که از مبانی شرایط ترابری، قیمت‌ گذاری و مستند سازی کاملاً آگاه باشید. مناسب ترین راه برای حمل و نقل و جابجایی محصول های شما استفاده کردن از یک واسطه امور گمرکی(custom broker) و متصدی حمل نقل(freight forwarder) و لجستیک خوب است. این شرکتها تخصص بالایی در در رابطه با ارائه اسناد و مدارک، یافتن مناسب ترین و ارزان ترین راه و مذاکرات نرخ های حمل و نقل محصول شما با مشتریان دارند. امکان این وجود دارد که کالاهای شما فقط و فقط مناسب حمل و نقل در اقیانوس ها و یا ترابری هوایی است.( مثلا محصولاتی که بالاترین زمان ماندگاری آنها ۵ روز باشد برای صادرات به روسیه حتما باید از طریق ترابری هوایی صادر شوند). فراگیری اصول اساسی ترابری دریایی و هوایی دارای اهمیت بسیار بالایی است چونکه ممکن است قیمت ها در زمان عرضه ظرفیت های جدید در راه های تجاری و زمان عرضه بازار های جدید، تغییر یابند.

زمانی که شما به دنبال یافتن همکاران جدید در زنجیره لجستیک و یا در حال بازبینی ادامه تعامل با متصدیان حمل و نقل موجود هستید، ما در این جا سوالاتی را مطرح کردیم که جواب آنها می تواند برای انجام اقدامات آتی شما کمک نمایند:

  • آیا شما دارای یک خط مشخص یا یک گروه مشخص کالایی هستید؟
  • شما می توانید از چه بنادر و ترمینال های موجود برای صادرات کالای خود از استفاده کنید.
  • آیا در زنجیره تامین تعامل سیستمی وجود دارد؟ آیا اطلاعات توسط متصدیان حمل و نقل در سیستم های مربوطه ثبت می گردد؟
  • آیا مسئولین حمل و نقل و کارگزاران شما شهرت و سابقه کاری خوبی دارند؟
  • آیا متصدی حمل و نقل برای شما یک مشاور اختصاصی در نظر گرفته است؟
  • آیا شما می خواهید قرارداد مشخصی برای تعامل با خود داشته باشید؟

۲. اینکوترمز را باید به خوبی بدانید.

ترابری دریایی و هوایی نیاز به مطالعه دقیقی دارند و دارای مجموعه منظمی از دستورالعمل ها میباشند. باید هر آنچه را که به عنوان شرایط اینکوترمز(شرایط تجاری بین المللی)شناخته می شود را به خوبی فرا بگیرید. اینکوترمز در سال ۱۹۳۶ میلادی به وجود آمده است و از آن زمان تا به الان تغییرات زیادی داشته است و مورد اصلاح واقع شده است، شرایط اینکوترمز برای ترابری کالا و پرداخت محصول‌ های ترابری شده بین المللی بسیار ضروری است و دارای تعاریف بی نقصی است.

۳. برای قواعد برچسب زنی (لیبل) و یا کاتالوگ نویسی برای کالاهای صادراتی خود، این قواعد را در کشور مقصد نیز مطالعه کنید

بخشی از نکات مهم در این زمینه وجود دارد که نیاز است به آنها توجه کنیم.

  • آیا قوانین کشور مقصد شما را وادار می کند که به زبان خاصی صحبت کنید؟
  • آیا کشور مقصد درخواست اینکه محتوای کالا و کشور مقصد روی کالا درج شود را دارد؟
  • آیا درج شدن وزن و یا واحد اندازه گیری در هر واحد کالایی باید درج ضروری است؟
  • آیا هر کالا باید به صورت جداگانه برچسب گذاری شود؟

۴.کالای خود را به خوبی بسته بندی نمایید

خوب است که بدانید در کل دنیا به علت بسته بندی نامناسب بیش از ۵ بیلیون دلار خسارت به بار آمده است. این مسئله می تواند دلیل خوبی باشد که صادرکنندگان جدید به بسته بندی صحیح و درست توجه کنند و از از این خطر احتمالی فاصله بگیرند.

۵. ملاحظات مربوط به حمل و نقل کالای خطرناک را بدانید و در صورتی که کالای شما را شامل می‌ شود، ملاحظه کنید

در سطح بین الملل ممنوعیت هایی در زمینه کالاهای که از طریق حمل و نقل دریای زمینی و هوایی حمل می گردند تعریف شده است. کالاهای خطرناکی که از طریق حمل و نقل دریایی حمل می شوند به ۹ کلاس دسته بندی شدند و هر کالا حداقل دارای مشخصات ذیل می باشد:( Uncode_Division_Clas_PG )

اگر شما قصد صادرات کالای خطرناکی را دارید باید الزامات کالای خطرناک را هم فراهم کنید. قوانین حمل کالای خطرناک با کشتی بسیار پیچیده است. شما میتوانید با مطالعه الزامات به خوبی از قوانین و مقررات این بحث مطلع شوید. مهمترین بخش در این مطلب این است که شما و کارفرمایتان به درستی قوانین و مقررات این بخش را فرا بگیرید و آموزش های لازم را به خوبی تجربه نموده باشید. برای کسب اطلاعات بیشتر حتماً از شرکت های مطمئن در زمینه ترابری کالای خطرناک مشورت بگیرید.

۶. روش حمل و نقل خود را مشخص کنید و اطلاعات مورد نیاز را کسب نمایید

انواع روش حمل: سازمان ملل در حوزه روش های حمل مستندی گردآوری کرده است  که در آن همه روش های حمل در قواعد تجارت بین المللی ذکر شده است. این اسناد تحت عنوان توصیه نامه شماره ۱۹ منتشر گردیده است.

۱.حمل دریایی ( maritime transport ) حمل کالا و /یا مسافر از طریق دریای

۲. حمل ریلی( Rail transport ) حمل کالا و/یا مسافرت از طریق ریل

۳. حمل جاده ای( Road transport ) حمل کالا و/یا مسافر از طریق جاده ای

۴. حمل هوایی( Air transport ) حمل کالا و/یا مسافرت از طریق هوایی

۵. حمل پستی( mail ) این روش یک روش مشخص حمل نیست اما از آنجایی که بسیاری از صادرات یا واردات را می توان از طریق پست انجام داد این روش دارای اهمیت بالایی است. ولی صادرکننده یا واردکننده نمی‌تواند هیچ گونه بیانی در روش حمل پستی داشته باشد.

۶. حمل ترکیبی( Multimodal transport ) روش حمل کالا و/یا مسافر ترکیبی یکی از روش حمل و نقل می باشد. حمله ترکیبی هم همانند حمل پستی یک روش مشخص حمل نیست. این روش در مواردی کاربرد دارد که کالا و/ یا مسافر از طریق حداقل دو روش حمل مختلف از نقطه ای که کالا به حرکت درآمده است تا مقصد کالا یا مسافر توسط یک مسئول حمل و یک قرارداد واحد حمل  انتقال داده شده باشد.

7.در خصوص بیمه کار صادراتی خود و ملاحظات مرتبط تصمیم بگیرید

بیمه قراردادی است که یک طرف موظف است در صورت وقوع حادثه ای که منجر به اسیب دیدن کالا شود، خسارت کامل کالا را بپردازد و یا مبلغ معینی را به فرد مورد نظر بپردازد. متعهد را بیمه گر،(insurer) ذینفع را بیمه گزار (Beneficiafi) و موضوع بیمه را مورد بیمه یا(ASSURED)میگویند. خلاصه بیمه نامه حمل تضمینی است که در صورت خسارت دیدن کالا از حمل را تا حد پوشش بیمه جبران میپردازد. شرایط عمومی به شرایطی گفته میشود که بیمه نامه ها کاربرد یکسان داشته باشند و معمولاً به صورت چاپی در پشت بیمه نامه ها نوشته شده است. در سال ۱۳۴۷ سندیکای بیمه گران ایران با اقتباس از بیمه نامه های انگلیسی و رعایت قانون بیمه ایران شرایط مورد استفاده بیمه را در ایران استفاده از آن را توسط موسسات بیمه کشور بدون مانع اعلام کردند. که در حال حاضر در پشت بیمه نامه های صادره در ایران آن شرایط فوق، با توجه به وسعت و پیشرفته روزانه تجارت خارجی و استفاده از بیمه های دریایی و آگاهی از خطرات در محصولات گوناگون، شرایط سه گانه دیگری جهت تامین کالاها بر حسب نوع و میزان خسارت پذیری آنها در بازارهای بیمه‌ ای جهان گزارش شده که در اصطلاح به آن شرایط سه گانه یا (clause) میگویند.

امروزه پیکر اصلی بیمه نامه های دریایی را این شرایط سه گانه تشکیل میدهند که عبارتند از:

Allrisk.1 شرط تمام خطر ( Againts all risk )

Wa.2 شرط خسارت خاص ( with particular average )

Fpa.3   شرط استثنا خسارت خاص( free from particular average )

صاحبان کالا بر حسب نوع کالا و وضعیت آن نسبت به انتخاب یکی از این شرایط جهت پوشش کالای خود اقدام می نماید.

8. مستندات مورد نیاز برای کالای خود را تهیه نمایید

آماده کردن اسناد تجاری برای پیشگیری از تاخیر در ترخیص کالا از گمرک در بندر ترخیص شده و همچنین برای یکسان سازی با اعتبارنامه های اسنادی که عباراتی مانند توضیحات دقیق محصول(precise product descriptions)،فهرست بسته بندی (packing list) و گواهی نامه هایی از جمله گواهی های قرنطینه (quarantine certificate)  و گواهی مبدأ (Certificate of origin) را مشخص میکنند، ضروری است. هرچند اسناد الکتریکی این فرایند پیچیده را بسیار ساده کرده اند، اما اگر اشتباه کنید میتواند برای شما بسیار مشکل ساز شود. بسیار مهم است فرایند مستند سازی صادرات را فراگیرید و اطمینان حاصل کنید آماده کردن اسناد با دقت بسیار بالایی انجام گردد.

پروفرما یا پیش فاکتور:(Poroforma invoice)

صادر کننده موظف است پروفرما یا پیش فاکتور دارای مشخصات محصول و فروشنده آن را برای خریدار بفرستد. پروفرما یا پیش فاکتور به عنوان سندی شناخته می‌شود که صادر کننده شرایط ارائه کالا و خدمات را برای خریدار در آن درج می‌کند و برای خریدار ارسال می‌شود. مبنای تصمیم گیری خریدار این پیش فاکتور است و بر اساس تاریخ اعتبار آن خریدار می تواند بر اساس اطلاعات پیش فاکتور کالا یا خدمات درخواست کند. پیش فاکتور دارای همان اطلاعات فاکتور تجاری است.

در ترخیص کالای صادراتی در گمرک ایران بسته به نوع کالای شما و اسناد تجاری زیر نیاز خواهید داشت:

بارنامه ( bill of landing)

بارنامه سندی است که بر اساس آن ارسال کننده کالا محصول خود را در اختیار حمل کننده جهت انتقال آن به نقطه ای مشخص قرار می دهد بارنامه دو ویژگی به همراه دارد ویژگی اول وجود بارنامه دلالت بر رسیدگی محصول است که توسط حمل کننده به صاحب محصول داده می گردد ویژگی دوم وجود بارنامه نشان دهنده سند مالکیت کالا در حین حمل توسط دارنده بارنامه است

 گواهی مبدا  ( Certificate of origin – COO )

 گواهی مبدا سند به خصوصی می باشد که حاوی مشخصه مبلغ کالا که در آن منبع موثق یا شخصی که اختیار صدور آن را دارد آشکارا ارتباط کالای موضوع گواهی مبدا را به کشورهای خاص تصدیق می‌کند. بر طبق شرایطی که به منظور اجرای تعرفه گمرکی از لحاظ شرایط کلی یا هر اقدام مربوطه دیگری که برای مبادله کالا و انتقال آن می کنند کشور مبدا کشوری است که کالا در آنجا تولید ساخت یا پردازش شده باشد. لازم به ذکر است که در حال حاضر صدور گواهی مبدا به صورت فرایندی الکترونیکی و سامانه یکپارچه گواهی مبلغ مبدا اتاق بازرگانی ایران صورت می گیرد، جهت اطلاعات بیشتر به سامانه یکپارچه گواهی مبدا مراجعه فرمایید.

 فاکتور تجاری ( Commercial invoice )

 فاکتور تجاری همان فاکتور رایج در تبادلات تجاری از که در آن فروشنده مبلغ کالا یا خدمت خود را به خریدار اعلام می‌کند.

 اظهار کالا به گمرک ( Customs Export Declaration )

 اظهار کالا به گمرک عبارت است از هرگونه اظهار یا عملی به هر شکل که مورد قبول یا تحویل گمرک باشد و ضرورت های مورد نیاز گمرک را عرضه کند. اظهارنامه گمرکی به معنای مشخص کردن کالاهای وارداتی و یا صادراتی برای گمرک است و تمامی عملیات مربوط به ترخیص کالاهای وارداتی و یا صدور کالا از کشورمان باید بر اساس قوانین گمرک و طبق آیین نامه های اجرایی آن با تنظیم اظهارنامه گمرکی و ارائه آن به گمرک صورت بگیرد.

 رسید قبض انبار گمرکی ( Customs warehouse receipt )

 قبض انبار گمرکی قبض انبار یا قبض رسید و تحویل کالا به انبار عبارت است از سندی که انباردار به موجب آن تحویل یا رسید کالایی را با مشخصات خاصی از تحویل گیرنده در تاریخ ورود مشخصی گواهی می نماید این سند مهمترین سند در مورد مالکیت کالا در گمرک می باشد. طبق موارد قانون امور گمرکی و آیین نامه اجرایی آن هر کالایی که به اماکن گمرکی یا انبارها تحویل می‌شود باید بلافاصله در دفاتر مربوط به انبار ثبت و برای هر ردیف فهرست کل بار یا اظهارنامه یا پروانه یا صورت جلسه ضبط یا بارنامه قبض انبار جداگانه ساده و به تحویل دهنده کالا تسلیم گردد.

 گواهینامه بازرسی کالای صادراتی ( Export license Inspection )

 گواهینامه بازرسی کالا سندی است که به واسطه یکی از شرکت های بازرسی کننده بین المللی صادر می گردد در بازرگانی بین‌المللی که هر دو طرف داد و ستد ساکن کشورهای مختلف می باشند و در اکثر معاملات کالا نیز از کشور ثالثی بارگیری و حمل می‌شود قاعدتاً خریدار قبل از وصول کالا نمی‌تواند از انطباق مشخصات کمی و کیفی و سایر خصوصیات کالا با قرارداد فروش اطمینان خاطر حاصل بکند.

 بیمه نامه  ( certificate Insurance )

 بیمه نامه عقدی است که به موجب آن یک طرف تعهد می کند در ازای دریافت وجه از طرف دیگر و در صورت وقوع حادثه‌ای که منجر به خسارت دیدن محصول مورد نظر شود خسارات وارده بر محصول را جبران کرده و یا وجه معینی را به او بپردازد.

 فهرست بسته بندی یا عدل بندی ( certificate Packing list )

 فهرست عدل بندی نشان‌ دهنده تعداد کالاهای موجود در هر کارتن و یا هر نوع بسته بندی مورد تایید دو طرف قرار داد می باشد. این نوع گواهی هنگام ترخیص کالا در گمرک فروشنده و خریدار بسیار اهمیت دارد.

 1.در رابطه با روش دریافت وجه و تضامین لازم تصمیم بگیرید

 بهترین گزینه پرداخت برای شما در هر زمان به شماری از عوامل بستگی دارد:

  • تا چه حد به خریدار خود اعتماد دارید ؟
  • آیا این اولین معامله است؟
  • آمادگی پذیرش چه میزان ریسک را دارید؟
  • خریدار شما آماده است چه حدی از ریسک را تقبل نماید؟
  • معامله تا چه حد بزرگ است؟

 برای دریافت وجه می بایست میزان ریسک خود را در نظر بگیرید و بر اساس آن روش پرداخت مناسب را پیشنهاد نمایید.

۲. روش پرداخت مناسب برای کالای خود را تعیین نمایید

 شرایط پرداخت ( terms of payment ) که می توانید از میان آنها دست به انتخاب بزنید عبارتند از:

 پیش پرداخت ( cash in advance ) که بر اساس آن خریدار یا بخشی یا تمام مبلغ پرداختی را پیش از ارسال پرداخت میکند.

 وصول اسنادی ( letter of credit or draft ) شامل ارسال محصول یا خدمات از سوی شما است اما به صورتی که کنترل آنها در دست شما باقی می ماند تا زمانی که مبلغ پرداختی و احد قانونی مبنا بر پرداخت در آینده را از خریدار خارجی خود دریافت بکنید.

 حساب باز یا اعتبار باز ( open account ) که با تحویل کالا یا محصول همراه با فاکتوری که درخواست پرداخت در یک تاریخ مشخص پس از تحویل در آن درج شده است شرایط اعتباری خاصی را در دستان خریدار شما قرار می دهد معمولاً روش پیش پرداخت کم خطر ترین روش در دایره صادرات برای صادر کننده است و روش حساب باز نیز پر خطر ترین آنها بوده است قاعدتاً روش حساب باز برای تجاری استفاده تجاری استفاده می شود که شناخت کافی از یکدیگر دارند و دارای ارتباطات استراتژیکی با هم هستند.

در این بخش تلاش شده است تا وضعیت حال حاضر ایران در دایره فرآیندها و گامهای لازم برای خروج محصول از کشور توضیح داده شود.

 در ادامه  نموداری از مراحل صادرات کالا گرد آوری شده است. مطالعه کردن این نمودار و توضیحات عرضه شده می‌تواند بخشی از دانش جمع آوری شده را به شما انتقال دهد.

این نمودار توسط سازمان توسعه تجارت ارائه شده است.

1. نمودار،مراحل صادرات در گمرک – ارائه شده توسط سازمان توسعه تجارت